Als ziekte blijvend is
Zeker anderhalf miljoen Nederlanders zijn chronisch ziek. Patiëntenverenigingen gaan zelfs uit van meer dan vier miljoen mensen. En het aantal blijft stijgen. Een overzicht van de meest voorkomende chronische aandoeningen en hoe u daarmee kunt omgaan.De term chronisch ziek wordt gebruikt als iemand blijvend of langdurig (minimaal drie maanden) ziek is. Het kan daarbij gaan om een lichamelijke of geestelijke aandoening. Over het algemeen zijn chronische ziekten niet te genezen en kunnen alleen de symptomen onderdrukt worden. In hoeverre u als patiënt beperkt wordt in uw dagelijkse functioneren en hoeveel zorg u nodig hebt, hangt helemaal af van de aandoening.
Senioren
Chronische ziekten komen vaker voor bij senioren. Zo'n negen op de tien 65-plussers kampen met minstens één chronische kwaal. Roken, slechte eetgewoonten en een gebrek aan lichaamsbeweging verhogen het risico op langdurige ziekten aanmerkelijk. Het is nu al duidelijk dat het aantal chronisch zieken de komende jaren sterk zal stijgen: door ongezond gedrag en door de vergrijzing.
Diabetes
Eén van die ziekten waarbij het aantal patiënten explosief stijgt, is diabetes (suikerziekte). Ouderdom en overgewicht zijn de belangrijkste oorzaken. Bij diabetes is je lichaam is niet in staat om zelfstandig glucose - suikers - uit voeding te verwerken. Die glucose heeft u hard nodig als brandstof voor uw spieren en organen. Geen glucose, geen energie. U voelt zich dus suf en futloos.
Normaal gesproken zorgt het hormoon insuline ervoor dat uw lichaam de glucose verwerkt, maar een diabeet maakt geen of onvoldoende insuline aan. Als de hoeveelheid suiker in uw bloed structureel te hoog is, is dat schadelijk voor je hele lichaam. Gelukkig bestaan er verschillende behandelingen voor diabetes: tabletten of injecties met insuline via een speciale pen of pomp. Patiënten moeten verder goed op hun voeding en gewicht letten en voldoende bewegen. Als ze dat doen, kunnen ze een relatief normaal leven leiden.
Hart- en vaatziekten
Hart- en vaatziekten zijn in Nederland de belangrijkste doodsoorzaak. Ze ontstaan als de bloeddoorstroming in bepaalde slagaders onvoldoende wordt, meestal door een vaatvernauwing. Het grootste risico is dat iemand dan een hartaanval of een beroerte kan krijgen.
Hart- en vaatziekten kunnen aangeboren zijn, maar er zijn ook veel vermijdbare oorzaken. Denk aan roken, te veel cholesterol, te weinig beweging en een hoge bloeddruk. De mogelijke behandelingen lopen erg uiteen, afhankelijk van de aandoening. Bij sommige mensen kunnen medicijnen helpen, anderen hebben een operatie nodig, een pacemaker of een dotterbehandeling.
Longziekten: astma en COPD
Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen. Vijf op de honderd Nederlanders hebben er last van; bij kinderen ligt dit aantal hoger en neemt het ook toe. Astmapatiënten krijgen aanvallen van kortademigheid, waarbij ze moeten hoesten en een piepende ademhaling hebben. Hoe vaak dat gebeurt, is voor iedereen verschillend. Medicijnen zoals ontstekingsremmers en luchtwegverwijders kunnen de klachten onder controle houden en voorkomen dat ze verergeren. Toch beperkt de ziekte sommige patiënten drastisch in hun dagelijkse activiteiten.
COPD is nog zo'n veel voorkomende longziekte. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Roken is met stip de belangrijkste oorzaak. Door tabaksrook raakt het slijmvlies aan de binnenkant van de luchtwegen ontstoken. Daardoor vernauwen de luchtwegen zich en wordt ademhalen steeds moeilijker. Hoewel COPD begint met een onschuldig rokershoestje, raken de longen op den duur onherstelbaar beschadigd. De enige remedie om steeds zwaardere longproblemen te voorkomen, is stoppen met roken.
Gewrichtsaandoeningen
Veel mensen hebben last van gewrichtsaandoeningen, zoals osteoporose, artrose, reumatoïde artritis en rug- en nekklachten. Een toelichting:
Osteoporose - ook wel bekend als botontkalking - is een ziekte waarbij het skelet brozer wordt. Daardoor kunt u zomaar een bot breken. Eén op de drie vrouwen en één op de acht 55-plussers krijgt met de ziekte te maken. Calciumrijke voeding, veel zonlicht en beweging zijn nodig om verder verlies van botmassa tegen te gaan en eventuele (nieuwe) botbreuken te voorkomen.
Bij artrose slijt het kraakbeen tussen twee beenderen langzaam af. Daardoor schuren die beenderen uiteindelijk over elkaar, wat leidt tot beschadiging van het gewricht, de spieren en de pezen. In het beginstadium heb je alleen pijn als je het gewricht hebt gebruikt. Later kan die pijn blijvend worden. Warmtebehandelingen, massages en pijnstillers zijn een paar van de behandelingen die mogelijk soelaas bieden.
Reumatoïde artritis (RA) zorgt voor permanente ontstekingen in de gewrichten. Die ontstekingen vernietigen het kraakbeen en veroorzaken misvormde gewrichten. In tegenstelling tot artrose tast RA niet alleen de gewrichten, maar ook de rest van het lichaam aan. Daardoor voelen patiënten zich ellendig en verdwijnt hun eetlust. Langdurige ochtendstijfheid, zwellingen aan de (hand-)gewrichten en reumaknobbeltjes horen bij de symptomen. Behandelingen zijn vooral op verzachting van de pijn en beweeglijkheid van de patiënt gericht. Denk daarbij aan ontstekingsremmers en fysiotherapie.
Depressie
Chronische ziekten kunnen ook van psychische aard zijn. Depressie bijvoorbeeld. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is depressie tegen het jaar 2020 de meest voorkomende ziekte in de geïndustrialiseerde wereld. Je lijdt aan een depressie als je niet alleen maar even een dipje hebt, maar weken- of maandenlang somber blijft. Je hebt nergens zin in of energie voor. De oorzaak ligt meestal in een combinatie van erfelijke factoren, karaktereigenschappen en ingrijpende gebeurtenissen.
De behandeling van een depressie hangt af van de ernst van de klachten. Praten, medicijnen, lichttherapie en electroshockbehandeling zijn een paar van de mogelijkheden.
De term chronisch ziek wordt gebruikt als iemand blijvend of langdurig (minimaal drie maanden) ziek is. Het kan daarbij gaan om een lichamelijke of geestelijke aandoening. Over het algemeen zijn chronische ziekten niet te genezen en kunnen alleen de symptomen onderdrukt worden. In hoeverre u als patiënt beperkt wordt in uw dagelijkse functioneren en hoeveel zorg u nodig hebt, hangt helemaal af van de aandoening.
Senioren
Chronische ziekten komen vaker voor bij senioren. Zo'n negen op de tien 65-plussers kampen met minstens één chronische kwaal. Roken, slechte eetgewoonten en een gebrek aan lichaamsbeweging verhogen het risico op langdurige ziekten aanmerkelijk. Het is nu al duidelijk dat het aantal chronisch zieken de komende jaren sterk zal stijgen: door ongezond gedrag en door de vergrijzing.
Diabetes
Eén van die ziekten waarbij het aantal patiënten explosief stijgt, is diabetes (suikerziekte). Ouderdom en overgewicht zijn de belangrijkste oorzaken. Bij diabetes is je lichaam is niet in staat om zelfstandig glucose - suikers - uit voeding te verwerken. Die glucose heeft u hard nodig als brandstof voor uw spieren en organen. Geen glucose, geen energie. U voelt zich dus suf en futloos.
Normaal gesproken zorgt het hormoon insuline ervoor dat uw lichaam de glucose verwerkt, maar een diabeet maakt geen of onvoldoende insuline aan. Als de hoeveelheid suiker in uw bloed structureel te hoog is, is dat schadelijk voor je hele lichaam. Gelukkig bestaan er verschillende behandelingen voor diabetes: tabletten of injecties met insuline via een speciale pen of pomp. Patiënten moeten verder goed op hun voeding en gewicht letten en voldoende bewegen. Als ze dat doen, kunnen ze een relatief normaal leven leiden.