Burn-out of professionele uitputting

Burn-out of professionele uitputting

In deze moderne tijden hebben we er allemaal wel eens last van: vermoeidheid, stress en te veel werk dat af moet. Maar wat als het uw leven zo erg gaat beheersen dat u niet meer aan uw werk toekomt? Misschien heeft u dan een burn-out. En dat is niet op te lossen door wat werk te laten liggen. Maar door wat dan wel?

Het is onmogelijk om een duidelijk ziektebeeld van een burn-out te geven. De term is een containerbegrip voor verschillende ervaringen die ook wel professionele uitputting worden genoemd. Het is een samenraapsel van een reeks vage klachten die variëren van complete lusteloosheid en uitputting tot overdreven emotionaliteit en depressie. Belangrijk is om al die klachten te verbinden en tot de eindconclusie burn-out te komen. Alleen dan kan er met een succesvolle behandeling worden gestart.

Werk

Burn-out is een ziekte die ontstaat door het werk dat iemand verricht, gecombineerd met uw persoonlijkheid en eventuele privé-problemen.

Het kan in ieder beroep voorkomen, maar mensen met helpende en ondersteunende beroepen lopen een verhoogd risico. Verpleegkundigen, politieagenten, assistenten en onderwijzers kunnen snel klem komen te zitten tussen wat ze willen doen en wat er organisatorisch mogelijk is.

Watjes

Het is dan ook absoluut niet terecht om mensen met een burn-out te omschrijven als ‘watjes’. Integendeel juist. Een burn-out wijst vaak op ambitie en doorzettingsvermogen. Iemand met professionele uitputting stelt vaak te lang te hoge eisen aan zichzelf. Daardoor stapelen de lichamelijke klachten zich langzaam op.

Vaak duurt het wel twee jaar voordat de burn-out van het ene op het andere moment toe slaat. In die twee jaar doorloopt u grofweg vijf stadia:

• Enthousiasme: u bent zeer gemotiveerd in uw werk en gebruikt daardoor te veel energie.
• Stagnatie: u begint in te zien dat uw verwachtingen niet reëel zijn en keert terug van uw verwachtingen.
• Frustratie: er komt een gevoel van onmacht, ontgoocheling en verlies van controle. Het oorspronkelijke enthousiasme heeft plaatsgemaakt voor chronische vermoeidheid en prikkelbaarheid.
• Apathie: de motivatie en het zelfvertrouwen zijn weg. Daarvoor in de plaats komen verveling en emotionele afstandelijkheid.
• Wanhoop: het vertrouwen in de toekomst is verdwenen. Het risico van een sociaal isolement ligt op de loer. Daarna is het een kleine stap naar een depressie.

Symptomen

Tijdens de vijf stadia zijn er een flink aantal symptomen die afzonderlijk niet zo bijzonder zijn, maar gecombineerd kunnen leiden tot een burn-out:

• Verveling in het werk.
• Te veel werk.
• Te weinig werk.
• Stress.
• Tijdbewustzijn (u door de dag slepen met uw blik op het horloge).
• Concentratiestoornissen.
• Lage eigenwaarde.
• Teruggetrokkenheid.
• De (werk)dag niet aankunnen.

Uitputting

Als een burn-out eenmaal heeft toegeslagen, hebben patiënten vaak last van emotionele en lichamelijke uitputting. Daardoor hebben ze geen energie meer om hun werk tot een goed einde te brengen, laat staan buiten werktijd nog iets te doen.

Dit leidt vaak tot depressie, hulpeloosheid, huilbuien, angstaanvallen en geïrriteerdheid. Lichamelijke klachten zijn onder meer oververmoeidheid, maagklachten en migraine.

Depersonalisatie

Ook depersonalisatie is een belangrijk kenmerk. Andere mensen zijn niet meer belangrijk. Mensen met professionele uitputting gedragen zich vaak cynisch en asociaal en zonderen zich af.

Tot slot duiken er gevoelens van afnemende competentie op: het gevoel dat er niet meer kan worden voldaan aan professionele verwachtingen. Dat leidt tot een vicieuze cirkel van verminderde zelfwaardering, onzekerheid, pessimisme en afnemende prestaties.

Kalm aan

Ondanks dat een burn-out een ziekte is die helemaal aan het werk is gerelateerd, is het niet te verhelpen door het even wat kalmer aan te doen. Het is juist belangrijk om bezig te blijven, maar dan wel met de dingen die u graag doet.

Andere tips zijn:

• Eén ding tegelijk doen in plaats van half werk af te leveren door met verschillende dingen bezig te zijn.
• Uw tijd efficiënt inplannen.
• Uzelf afvragen wat belangrijk is in uw leven.
• Nee zeggen.
• Naar uzelf luisteren: neem hoofdpijn, prikkelbaarheid en afzonderen niet te licht op.
• Voldoende bewegen.
• Problemen aanpakken.
• Perfectionisme vermijden.
• Uzelf zijn.
• Lachen. Probeer dingen te relativeren en in een breder perspectief te zien.

Hulp

Uiteraard is het verstandig om hulp te zoeken bij het oplossen van een burn-out. Neem contact op met een huis- of bedrijfsarts of een psycholoog. Sommige bedrijven hebben speciale cursussen en trajecten voor het omgaan met stress.

Het oplossen van een burn-out hoeft helemaal niet lang te duren. Soms is het veranderen van werkplek al voldoende om de problemen te verhelpen.

Het is onmogelijk om een duidelijk ziektebeeld van een burn-out te geven. De term is een containerbegrip voor verschillende ervaringen die ook wel professionele uitputting worden genoemd. Het is een samenraapsel van een reeks vage klachten die variëren van complete lusteloosheid en uitputting tot overdreven emotionaliteit en depressie. Belangrijk is om al die klachten te verbinden en tot de eindconclusie burn-out te komen. Alleen dan kan er met een succesvolle behandeling worden gestart.

Werk

Burn-out is een ziekte die ontstaat door het werk dat iemand verricht, gecombineerd met uw persoonlijkheid en eventuele privé-problemen.

Het kan in ieder beroep voorkomen, maar mensen met helpende en ondersteunende beroepen lopen een verhoogd risico. Verpleegkundigen, politieagenten, assistenten en onderwijzers kunnen snel klem komen te zitten tussen wat ze willen doen en wat er organisatorisch mogelijk is.

Watjes

Het is dan ook absoluut niet terecht om mensen met een burn-out te omschrijven als ‘watjes’. Integendeel juist. Een burn-out wijst vaak op ambitie en doorzettingsvermogen. Iemand met professionele uitputting stelt vaak te lang te hoge eisen aan zichzelf. Daardoor stapelen de lichamelijke klachten zich langzaam op.

Vaak duurt het wel twee jaar voordat de burn-out van het ene op het andere moment toe slaat. In die twee jaar doorloopt u grofweg vijf stadia:

• Enthousiasme: u bent zeer gemotiveerd in uw werk en gebruikt daardoor te veel energie.
• Stagnatie: u begint in te zien dat uw verwachtingen niet reëel zijn en keert terug van uw verwachtingen.
• Frustratie: er komt een gevoel van onmacht, ontgoocheling en verlies van controle. Het oorspronkelijke enthousiasme heeft plaatsgemaakt voor chronische vermoeidheid en prikkelbaarheid.
• Apathie: de motivatie en het zelfvertrouwen zijn weg. Daarvoor in de plaats komen verveling en emotionele afstandelijkheid.
• Wanhoop: het vertrouwen in de toekomst is verdwenen. Het risico van een sociaal isolement ligt op de loer. Daarna is het een kleine stap naar een depressie.